Lierlessen van Irmin Everbag

Fotoreportage met tekst door Heleen Schakel in magazine Seizoener afdeling Harderwijk, 10de Jaargang, Zomer 2014

 

Muziek moet vanuit je binnenste komen

Interview door Céline Bakker in De Schoolkrant Vrije School Valentijn 2de Jaargang Nr. 5, Juli 2002

Drie jaar geeft Irmin Everbag nu alweer kinnorles bij ons op school. Elke vrijdag van tien voor acht tot vier uur begeleidt ze haar leerlingen met groot enthousiasme. Céline sprak met haar.

Irmin, hoe voelt het om nu alweer je derde jaar af te ronden?

"Ik vind het fijn om hier op school les te geven. De verhouding met het leerkrachtenteam is goed en mijn binnen school wordt langzaam maar zeker zoals ik het graag zou willen. Vaak ben ik hier al om half acht. Dan richt ik mijn kamertje in en als het wel eens gebeurt dat de eerste leerling niet kan komen doe ik de spreuk mee met de leerkrachten. Het is voor mij belangrijk om niet als buitenstaander slechts een plek te hebben voor mijn lessen. Ik zou graag willen dat binnen school de kinderen tijdens de muzieklessen ook op de kinnor kunnen spelen. Daarom is het belangrijk dat ook de leerkrachten hiervoor open staan en mijn dan ook een beetje als onderdeel van het team te zien. Ik zou bijvoorbeeld best zo nu en dan de pedagogische vergadering bij willen wonen om zo de samenwerking te verbeteren."

Vind je dat wat jou betreft de integratie binnen de school voldoende wordt bereikt?

"Wel, dat zou nog wat beter kunnen. Ik weet niet zo goed hoe ik dat aan zou moeten pakken. Misschien zou het initiatief wat meer nog bij mij vandaan moeten komen, want ik geloof in de stelling dat als je vindt dat er iets niet goed gaat, of als je iets veranderd zou willen zien, je altijd eerst naar jezelf moet kijken; wat kan ik doen om de situatie te verbeteren. Maar ik zou me ook kunnen voorstellen dat het initiatief vanuit de leerkrachten  wat groter zou kunnen zijn. Zo nu en dan gebeurt het wel dat een leerkracht met een vraag komt wat een leerling binnen de schoollessen kan doen op het instrument, maar wat mij betreft is dat nog wel te weinig. Leerlingen moeten het natuurlijk ook wel durven en aangezien sommige kinderen best onzeker zijn zou het bijwonen van de pedagogische vergadering voor mij zinvol zijn, denk ik."

Hoe zit het met de volwassenen, voornamelijk ouders van school, die van jou les krijgen?

"Ook daar geldt hetzelfde voor, ik zou me kunnen voorstellen dat met bepaalde lezingen of ouderavonden of toneelstukken, bijvoorbeeld het kerstspel voor de kleuters, de ouders met hun kinnor een wat grotere rol zouden kunnen spelen. Ook daar is de vraag: misschien moeten deze ouders zelf als ze deze wens ook hebben wel met het idee naar de leerkrachten gaan en niet wachten tot ze gevraagd worden."

Als leerlinge van jou ben ik met het kerstspel gevraagd om met de kinnor het moment van geboorte van Jezus 'Er is een roos ontloken' te spelen, maar zelf zou het voor mij nogal opdringerig voelen als ik bij andere activiteiten zou vragen om een rol te spelen. Ik wacht dan liever op een vraag.

"Ja, misschien is dat zo, maar misschien komt men wel niet op het idee om bij andere evenementen jou of een ander daarvoor in te schakelen, maar staat men daar best voor open."

Hoe is de samenstelling wat betreft de verhouding volwassenen/kinderen en is er veel verloop?

"De samenstelling is vrijwel in evenwicht. Het laatste jaar is er wel wat verloop. Voor elke opleiding cursus of het spelen op een instrument geldt: er is doorzettingsvermogen nodig. Kleine stapjes bepalen de vooruitgang. Het is niet makkelijk om de kinnor te bespelen en soms gooien mensen dat het bijltje er bij neer."

Heb je wel het gevoel dat er thuis voldoende gestudeerd wordt?

"Thuis studeren is daar dus onderdeel van. Discipline is een vereiste, vooral voor kinderen is dat heel moeilijk. Maar plezier hebben in het spelen is het belangrijkste, al wordt er niet altijd even hard gestudeerd. Het plezier in het spelen moet blijven. Dat probeer ik in mijn lessen dan ook uit te dragen. Als een kind niet geoefend heeft dan worden de reeds bekende liedjes gewoon weer gespeeld en doe ik er een stukje techniek bij en wat theorie over het notenschrift. Nogmaals, heel belangrijk is het dat een kind blij bij mij vandaan komt met een goed gevoel over zichzelf ten aanzien van het kunnen spelen op de kinnor. De kinnor heeft ook een therapeutisch effect; het is goed voor de harmonie die in je binnenste gevoel wordt met de klanken die voortgebracht worden. Muzikaal is het een beetje een ondergeschoven kindje, ongeveer zoals de blokfluit. Toch is dat niet terecht. Daarom is het ook van groot belang dat er groepjes kinderen en volwassenen samen spelen. Dan komt de realisatie hoe mooi het is als je bijvoorbeeld met z'n drieën een stuk speelt, al is het nog zo eenvoudig het klinkt al snel heel mooi, daarmee komen de mogelijkheden van het instrument dan ook veel beter tot zijn recht."

Spelen jou leerlingen grotendeels samen?

"Ja, grotendeels wel. Met de volwassenen heb ik bijna allemaal groepjes gevormd die na een half uur les met mijn begeleiding samen spelen. Dat is echt leuk. Ook sommige kinderen spelen al samen tot grote genoegdoening van henzelf."

Is er nog een verschil tussen hoe kinderen en volwassenen met hun instrument omgaan?

"Ja, zeker. De muziek moet uit je binnenste komen; je verteld een verhaal. In die zin hebben kinderen minder remming, zitten volwassenen veel meer in hun hoofd, waardoor snel het verhaal verloren gaat in details."

Wat zou je nog veranderd willen zien?

Wel, soms heb ik het gevoel dat er niet genoeg bekendheid is met het feit dat er de mogelijkheid binnen school is om les te krijgen, ik hoop dan ook dat dit stuk in de Schoolkrant er toe bijdraagt dat dit wel gebeurt. Tevens hoop ik dan dat voor de toekomst er op school een grotere plek komt voor het instrument en er dus ook meer uitvoeringen, zowel voor elkaar als openbaar (voor iedereen toegankelijk) zullen komen."

Een laatste vraag: heb je nog plaats voor nieuwe leerlingen en hoe kunnen zij dan aan een instrument komen?

"Ik kan zowel in de ochtend als in de middag nog wel enkele plekjes creëren. Om uit te proberen of het iets voor je is, heb ik ook nog wel wat verschillende maten kinnoren te leen. Is het dan wat voor je dan kun je er bij de instrumentbouwer, waarmee ik een goed contact heb één aanschaffen. Tweedehands komen er ook steeds meer instrumenten op de markt. Dus dat zal niet al te grote problemen opleveren."

TROS Puur Natuur

Optreden in TROS tv-programma Puur Natuur. Uitgezonden op 13 januari 1999.  

Serie natuurprogramma's, gemaakt i.s.m. Vereniging Natuurmonumenten, waarin de verschillende aspecten van de natuur in Nederland worden belicht. Programma wordt afgesloten met een excursie-agenda. 

In deze aflevering: de boommarter, instrumentmaker Albert ter Beek, een wandeling bij Zundert en het grondwaterpeil in natuurgebieden.

De uitzending is verkrijgbaar op dvd in de collectie van het Nederlands Instituut Beeld en Geluid: www.beeldengeluid.nl